Izitho eziningi zomzimba nezindlala zimbozwe ngamasentimitha ambalwa ethambo, imisipha, amafutha, isikhumba noma ezinye izicubu, okwenza ukukhanya okuqondile kungabi nokwenzeka, uma kungenzeki. Kodwa-ke, enye yezinto eziphawulekayo ezihlukile ama-testes esilisa.
Ingabe kuyalulekwa ukukhanyisa isibani esibomvu ngqo emasendeni omuntu?
Ucwaningo luqokomisa izinzuzo eziningana ezithakazelisayo zokuchayeka ekukhanyeni okubomvu kwamasende.
Ingabe Ukuzala Kukhulisiwe?
Ikhwalithi yesidoda yisona silinganiso esiyinhloko sokuzala kwabesilisa, njengoba ukusebenza kwesidoda ngokuvamile kuyisici esivimbela ukuzala okuphumelelayo (kusukela ohlangothini lowesilisa).
Ukukhiqizwa kwe-spermatogenesis okunempilo, noma ukudalwa kwamaseli esidoda, kwenzeka emasendeni, hhayi kude kakhulu nokukhiqizwa kwama-androgens kumaseli e-Leydig. Lokhu okubili kuhlobene kakhulu eqinisweni - okusho ukuthi amazinga aphezulu e-testosterone = ikhwalithi ephezulu yesidoda kanye nokuphikisana nalokho. Akuvamile ukuthola indoda ene-testosterone ephansi enekhwalithi enhle yesidoda.
Isidoda sikhiqizwa kuma-tubules aqinile ama-testes, enkambisweni yezinyathelo eziningi ehilela ukuhlukaniswa kwamaseli amaningana kanye nokuvuthwa kwala maseli. Izifundo ezahlukahlukene zisungule ubudlelwano obuqondile phakathi kokukhiqizwa kwe-ATP/amandla kanye ne-spermatogenesis:
Izidakamizwa kanye namakhemikhali aphazamisa ukusebenza kahle kwamandla e-mitochondrial ngokujwayelekile (okungukuthi i-Viagra, i-ssris, ama-statin, utshwala, njll.) anethonya elibi kakhulu ekukhiqizweni kwesidoda.
Izidakamizwa/izinhlanganisela ezisekela ukukhiqizwa kwe-ATP kuma-mitochondria (ama-hormone e-thyroid, i-caffeine, i-magnesium, njll.) zikhulisa inani lesidoda kanye nokuzala okuvamile.
Ngaphezu kwezinye izinqubo zomzimba, ukukhiqizwa kwesidoda kuncike kakhulu ekukhiqizweni kwe-ATP. Njengoba ukukhanya okubomvu noku-infrared kuthuthukisa ukukhiqizwa kwe-ATP ku-mitochondria, ngokusho kocwaningo oluhamba phambili kulo mkhakha, akufanele kumangaze ukuthi ubude bamaza obomvu/o-infrared buboniswe ukuthi bukhulisa ukukhiqizwa kwesidoda samasende kanye nokusebenza kwesidoda ezifundweni ezahlukene zezilwane. Ngokuphambene nalokho, ukukhanya okuluhlaza okwesibhakabhaka, okulimaza i-mitochondria (ukucindezela ukukhiqizwa kwe-ATP) kunciphisa inani lesidoda/ukuzala.
Lokhu akusebenzi nje kuphela ekukhiqizweni kwesidoda emasendeni, kodwa futhi ngqo empilweni yamaseli esidoda akhululekile ngemva kokukhipha isidoda. Isibonelo, kwenziwe izifundo mayelana nokufakwa kwe-in vitro fertilization (IVF), okubonisa imiphumela emihle kakhulu ngaphansi kokukhanya okubomvu kokubili ezincelisayo kanye nesidoda sezinhlanzi. Umphumela ujule kakhulu uma kukhulunywa ngokuhamba kwesidoda, noma ikhono 'lokubhukuda', njengoba umsila wamaseli esidoda uqhutshwa umugqa we-mitochondria ezwela ukukhanya okubomvu.
Isifinyezo
Ngokombono, ukwelashwa kokukhanya okubomvu okusetshenziswe kahle endaweni yamasende ngaphambi nje kokuya ocansini kungaveza amathuba amakhulu okukhulelwa okuphumelelayo.
Ngaphezu kwalokho, ukwelashwa okukhanyayo okubomvu okuqhubekayo ezinsukwini ezandulela ukuya ocansini kungandisa amathuba okukhulelwa, ingasaphathwa eyokunciphisa amathuba okukhiqizwa kwesidoda okungavamile.
Amazinga e-Testosterone Angase Aphindwe Kathathu?
Kuye kwaziwa ngokwesayensi kusukela ngawo-1930 ukuthi ukukhanya ngokuvamile kungasiza abesilisa ukuthi bakhiqize i-testosterone ye-androgen eningi. Izifundo zokuqala ngaleso sikhathi zahlola ukuthi imithombo yokukhanya ehlukanisiwe esikhumbeni nasemzimbeni ithinta kanjani amazinga ama-hormone, okubonisa intuthuko enkulu ngokusebenzisa ama-incandescent bulbs kanye nokukhanya kwelanga okwenziwe.
Kubonakala sengathi ukukhanya okuthile kuhle kuma-hormone ethu. Ukuguqulwa kwe-cholesterol yesikhumba ibe yi-vitamin D3 sulfate kuyisixhumanisi esiqondile. Nakuba mhlawumbe okubaluleke kakhulu, ukuthuthuka kwe-oxidative metabolism kanye nokukhiqizwa kwe-ATP kusuka kuma-wavelengths abomvu/ama-infrared kunemiphumela ebanzi, futhi evame ukunganakwa, emzimbeni. Phela, ukukhiqizwa kwamandla eseli kuyisisekelo sayo yonke imisebenzi yokuphila.
Muva nje, kwenziwe izifundo ngokuchayeka elangeni ngqo, okokuqala emzimbeni, okwandisa amazinga e-testosterone yabesilisa nganoma iyiphi indlela kusukela ku-25% kuya ku-160% kuye ngokuthi umuntu ungubani. Ukuchayeka elangeni ngqo kuma-testes kunomphumela ojulile nakakhulu, kukhulisa ukukhiqizwa kwe-testosterone kumaseli e-Leydig ngesilinganiso esingu-200% - ukwanda okukhulu ngaphezu kwamazinga okuqala.
Izifundo ezixhumanisa ukukhanya, ikakhulukazi ukukhanya okubomvu, nomsebenzi wamasende ezilwaneni seziye zenziwa cishe iminyaka eyi-100 manje. Ukuhlolwa kokuqala kugxile ezinyonini zesilisa nezilwane ezincelisayo ezincane ezifana namagundane, okubonisa imiphumela efana nokuvuselelwa kocansi kanye nokuphindeka. Ukukhuthazwa kwamasende ngokukhanya okubomvu kuye kwacwaningwa cishe iminyaka eyikhulu, kanti izifundo zikuxhumanisa nokukhula kwamasende okunempilo kanye nemiphumela emihle yokuzala cishe kuzo zonke izimo. Izifundo zabantu zakamuva zisekela umbono ofanayo, obonisa imiphumela engaba mihle kakhulu uma kuqhathaniswa nezinyoni/amagundane.
Ingabe ukukhanya okubomvu kuma-testes kunemiphumela ephawulekayo ku-testosterone?
Umsebenzi wamasende, njengoba kushiwo ngenhla, uncike ekukhiqizweni kwamandla. Nakuba lokhu kungashiwo cishe nganoma yisiphi izicubu emzimbeni, kunobufakazi bokuthi kuyiqiniso ikakhulukazi kumasende.
Njengoba kuchaziwe kabanzi ekhasini lethu lokwelashwa kokukhanya okubomvu, indlela amaza okukhanya abomvu asebenza ngayo kuthiwa ikhuthaza ukukhiqizwa kwe-ATP (okungacatshangwa njengohlobo lwamandla eselula) ochungechungeni lwethu lokuphefumula lwe-mitochondria (bheka i-cytochrome oxidase - i-enzyme ye-photoreceptive - ukuthola ulwazi olwengeziwe), ukwandisa amandla atholakalayo esitokisini - lokhu kusebenza kumaseli e-Leydig (amaseli akhiqiza i-testosterone) ngokufanayo. Ukukhiqizwa kwamandla kanye nomsebenzi weselula kuyalingana, okusho amandla amaningi = ukukhiqizwa kwe-testosterone okwengeziwe.
Ngaphezu kwalokho, ukukhiqizwa kwamandla omzimba wonke, njengoba kuhlotshaniswa / kulinganiswa amazinga e-thyroid asebenzayo, kwaziwa ukuthi kukhuthaza i-steroidogenesis (noma ukukhiqizwa kwe-testosterone) ngqo kumaseli e-Leydig.
Enye indlela engaba khona ihilela uhlobo oluhlukile lwamaprotheni amukela ukukhanya, aziwa ngokuthi 'ama-opsin protein'. Ama-testes omuntu agcwele kakhulu ngezinhlobo ezahlukene zala ma-photoreceptor akhethekile kakhulu kufaka phakathi i-OPN3, 'asebenza', njenge-cytochrome, ikakhulukazi ngamaza okukhanya. Ukukhuthazwa kwalawa ma-protein asebenzisa ukukhanya okubomvu kubangela izimpendulo zamaseli ezingase ziholele ekukhiqizweni kwe-testosterone okwandisiwe, phakathi kwezinye izinto, yize ucwaningo lusesezigabeni zokuqala mayelana nalawa ma-protein kanye nezindlela ze-metabolic. Lolu hlobo lwamaprotheni amukela ukukhanya luyatholakala nasemehlweni kanye nasebuchosheni, ngokuthakazelisayo.
Isifinyezo
Abanye abacwaningi bacabanga ukuthi ukwelashwa ngokukhanya okubomvu ngqo emasendeni isikhathi esifushane, esivamile kungakhuphula amazinga e-testosterone ngokuhamba kwesikhathi.
Ngaphansi kwalokho lokhu kungase kuholele emthonjeni ophelele emzimbeni, kukhuphule ukugxila, kuthuthukise imizwa, kukhuphule imisipha, kuqinise amathambo futhi kunciphise amafutha amaningi emzimbeni.
Uhlobo lokukhanya lubalulekile
Ukukhanya okubomvuingavela emithonjeni eyahlukahlukene; itholakala ku-spectra ebanzi yokukhanya kwelanga, izibani eziningi zasekhaya/emsebenzini, izibani zasemgwaqweni njalo njalo. Inkinga ngalezi mithombo yokukhanya ukuthi iqukethe namaza okukhanya aphikisanayo njenge-UV (esimweni sokukhanya kwelanga) kanye nohlaza okwesibhakabhaka (esimweni sezibani eziningi zasekhaya/emgwaqweni). Ngaphezu kwalokho, amasende azwela kakhulu ekushiseni, kakhulu kunezinye izingxenye zomzimba. Akunasizathu sokusebenzisa ukukhanya okuwusizo uma ngesikhathi esifanayo ukhansela imiphumela ngokukhanya okulimazayo noma ukushisa okweqile.
Imiphumela yokukhanya okuluhlaza okwesibhakabhaka kanye ne-UV
Ngokwe-metabolism, ukukhanya okuluhlaza okwesibhakabhaka kungacatshangwa njengokuphambene nokukhanya okubomvu. Ngenkathi ukukhanya okubomvu kungase kuthuthukise ukukhiqizwa kwamandla eseli, ukukhanya okuluhlaza okwesibhakabhaka kuyawenza abe mabi kakhulu. Ukukhanya okuluhlaza okwesibhakabhaka kulimaza ngqo i-DNA yeseli kanye ne-enzyme ye-cytochrome ku-mitochondria, kuvimbele ukukhiqizwa kwe-ATP kanye ne-carbon dioxide. Lokhu kungaba kuhle ezimweni ezithile ezifana ne-acne (lapho amagciwane ayinkinga ebulawa khona), kodwa ngokuhamba kwesikhathi kubantu lokhu kuholela esimweni sokungasebenzi kahle kwe-metabolism esifana nesifo sikashukela.
Ukukhanya Okubomvu vs. Ukukhanya Kwelanga Emasendeni
Ukukhanya kwelanga kunemiphumela emihle impela - ukukhiqizwa kwevithamini D, isimo sengqondo esithuthukisiwe, ukwanda kwamandla okusebenza (ngemithamo emincane) njalo njalo, kodwa akunazo izinkinga zako. Ukuchayeka kakhulu futhi awulahlekelwa nje yizo zonke izinzuzo, kodwa udala ukuvuvukala kanye nomonakalo ngesimo sokushiswa yilanga, ekugcineni ubangele umdlavuza wesikhumba. Izindawo ezibucayi zomzimba ezinesikhumba esincane zivame kakhulu ukuba nalokhu kulimala kanye nokuvuvukala okuvela elangeni - akukho ndawo yomzimba engaphezu kwama-testes. Ihlukanisiweimithombo yokukhanya okubomvuAma-LED afundwe kahle, kubonakala sengathi awanawo amaza aluhlaza okwesibhakabhaka kanye ne-UV ayingozi ngakho-ke akukho bungozi bokushiswa yilanga, umdlavuza noma ukuvuvukala kwamasende.
Ungashisi amasende
Amasende esilisa alenga ngaphandle komzimba ngesizathu esithile – asebenza kahle kakhulu ku-35°C (95°F), okungamadigri amabili aphelele ngaphansi kokushisa komzimba okuvamile okungu-37°C (98.6°F). Izinhlobo eziningi zezibani nama-bulb asetshenziswa abanye ekwelapheni ukukhanya (njengezibani ezikhanyisayo, izibani zokushisa, izibani ze-infrared ku-1000nm+) akhipha ukushisa okukhulu ngakho-ke AKUFANELEKILE ukusetshenziswa kumasende. Ukushisa amasende ngenkathi uzama ukufaka ukukhanya kunganikeza imiphumela emibi. Imithombo yokukhanya okubomvu kuphela 'ebandayo'/ephumelelayo ngama-LED.
Umugqa Ophansi
Ukukhanya okubomvu noma kwe-infrared okuvela ku-Umthombo we-LED (600-950nm)kuye kwacwaningwa ukuthi kusetshenziswe kuma-gonad esilisa
Ezinye zezinzuzo ezingaba khona zichazwe kabanzi ngenhla
Ukukhanya kwelanga kungasetshenziswa futhi kuma-testes kodwa kuphela isikhathi esifushane futhi akunazo izingozi.
Gwema ukuchayeka ku-blue/UV.
Gwema noma yiluphi uhlobo lwesibani sokushisa/isibani se-incandescent.
Uhlobo lokwelashwa kokukhanya okubomvu olufundwa kakhulu luvela kuma-LED nama-laser. Ama-LED abomvu abonakalayo (600-700nm) abonakala engcono kakhulu.
