Abantu abaningi bakholelwa ukuthi imibhede yokushiswa kwesikhumba iyindlela "elawulwayo" yokuthola umbala okhanyayo uma kuqhathaniswa nokulala phansi kwelanga. Kodwa ingabe imibhede yokushiswa kwesikhumba iphephile ngempela? Ucwaningo lubonisa okuphambene nalokho: imibhede yokushiswa kwesikhumba ingakudalula emisebeni ye-ultraviolet (UV) enamandla kakhulu kunelanga, okwenza ibe yingozi esikhumbeni sakho nasempilweni iyonke.
1. Indlela Ukushiswa Kwesikhumba Okusebenza Ngayo
Ukukhanya kwelanga: Ilanga likhiqiza imisebe ye-UVA kanye ne-UVB. I-UVA ingena ijule esikhumbeni futhi ibangele ukuguga, kuyilapho i-UVB ibangela ukusha kodwa futhi ivuselela ukukhiqizwa kwe-vitamin D.
Imibhede Yokushiswa Kwelanga: Amadivayisi okwenziwa akhipha imisebe ye-UVA kakhulu, ngokuvamile ngamanani aphezulu kunokukhanya kwelanga kwasemini. Eminye imishini ifaka i-UVB, kodwa isilinganiso asiyona yemvelo.
2. Kungani Imibhede Yokushiswa Kwesikhumba Ingaphephile Kakhulu
Ukuchayeka kakhulu elangeni: Isikhathi esisodwa sokulala nge-tan singalingana namahora amaningana okuchayeka elangeni.
Ingozi ephezulu yomdlavuza: Ukusebenzisa imibhede yokushiswa kwesikhumba kuhlotshaniswa nokwanda kwamazinga e-melanoma, i-basal cell carcinoma, kanye ne-squamous cell carcinoma.
Azikho izinzuzo ze-vitamin D: Ngokungafani nokukhanya kwelanga kwemvelo, imibhede yokushiswa kwesikhumba ayisizi kahle umzimba wakho ukuthi ukhiqize i-vitamin D.
Ukuguga ngaphambi kwesikhathi: I-UVA isheshisa ukuguga kwesikhumba, okuholela ekushwabaneni, ekugugeni nasekushintsheni kombala.
3. Ukuvumelana Kochwepheshe
I-World Health Organization (WHO) kanye ne-American Academy of Dermatology (AAD) bahlukanisa imibhede yokushiswa kwesikhumba njenge-carcinogen yeQembu 1 - isigaba esiyingozi kakhulu, esifana nogwayi kanye ne-asbestos.
Akukho ukushiswa kwesikhumba endlini okubhekwa “njengokuphephile.”
Imibuzo Evame Ukubuzwa - Ingabe Imibhede Yokushiswa Kwelanga Iphephile Kunelanga?
1. Ingabe imibhede yokushiswa kwesikhumba iphephile kunokukhanya kwelanga kwemvelo?
Cha. Imibhede yokushiswa kwesikhumba ivame ukukubeka emisebeni ye-UVA egxile kakhulu, ebangela ukulimala kwe-DNA futhi yandise ingozi yomdlavuza ngokushesha kunelanga.
2. Zingaki izikhathi zokulala nge-danning ezilingana nelanga?
Iseshini eyodwa yokulala nge-darnishing yemizuzu eyi-10-15 ingaletha ukuchayeka kwe-UV okufanayo namahora ama-2-3 elangeni elinamandla lasemini.
3. Ingabe imibhede yokushiswa kwesikhumba ingakunika i-vitamin D?
Cha. Imibhede yokushiswa kwesikhumba ngokuvamile ikhipha i-UVA, engabangeli ukukhiqizwa kwevithamini D. I-UVB yelanga iyadingeka kulokhu.
4. Ingabe ukushiswa kwesikhumba endlini kuphephile ngoba “kuyalawulwa”?
Cha. Ngisho nasendaweni elawulwayo, imisebe ye-UV inamandla futhi iqondile, okwenza imibhede yokushiswa kwesikhumba ibe yingozi kakhulu kunoshiswa kwesikhumba ngaphandle.
5. Ingabe imibhede yokushisisa isikhumba sakho ikhula ngokushesha?
Yebo. Imisebe ye-UVA ilimaza i-collagen ne-elastin, okubangela imibimbi ngaphambi kwesikhathi, imigqa emincane, kanye namabala okuguga.
6. Ingabe iseshini eyodwa nje yokusula i-dark bed ingakulimaza?
Yebo. Ucwaningo lubonisa ukuthi iseshini eyodwa nje yandisa ingozi yomdlavuza wesikhumba, futhi ukusetshenziswa njalo kukhulisa kakhulu ingozi ye-melanoma, ikakhulukazi ngaphambi kweminyaka engama-35.
7. Iyiphi indlela ephephile yokuthambisa isikhumba?
Izinketho eziphephile kakhulu imikhiqizo yokushiswa kwesikhumba ngaphandle kwelanga njenge-self-tanning lotions, ama-spray, nama-bronzer, anikeza ukubukeka kwegolide ngaphandle kokuvezwa yi-UV.