Abantu abaningi bayabona ukuthi izinwele zabo zikhanya elangeni ehlobo, ngakho-ke kungokwemvelo ukuzibuza ukuthi imibhede yelanga—enemisebe yayo ye-UV egxilile—ingenza okufanayo. Impendulo emfushane inguyebo, imibhede yelanga ingakhanyisa izinwele, kodwa inqubo, imiphumela, kanye nezingozi kuhlukile ekukhanyeni kwelanga kwemvelo. Ake sihlaziye ukuthi kusebenza kanjani, ukuthi yini ongayilindela, nokuthi ungazigcina kanjani izinwele zakho ziphilile.
1. Indlela Imibhede Yelanga Ekhanyisa Ngayo Izinwele: Isayensi Yemibala Nemisebe Ye-UV
Umbala wezinwele uvela ku-pigment ebizwa ngokuthi i-melanin, ekhiqizwa ku-follicle yezinwele. Ama-sunbed akhanyisa izinwele ngokuphula le melanin—nansi inqubo yesinyathelo ngesinyathelo:
Imisebe ye-UV Ihlose i-Melanin: Imibhede yelanga ikhipha imisebe ye-UVA ne-UVB (njengelanga). Imisebe ye-UVA ingena ijule eshalofini lezinwele, kuyilapho imisebe ye-UVB ithinta ungqimba lwangaphandle. Zombili izinhlobo zihlukanisa isakhiwo samakhemikhali se-melanin.
I-Melanin Iyawohloka Ngokuhamba Kwesikhathi: Njengoba ama-molecule e-melanin ehlukana, alahlekelwa ikhono lawo lokumunca ukukhanya nokubonakalisa umbala. Lokhu kwenza izinwele zibonakale zilula—njengoba ukukhanya kwelanga kufiphaza ihembe elimnyama.
Imiphumela Ixhomeke Ohlotsheni Lwezinwele: Izinwele ezimnyama (ezine-melanin eningi) zingase zikhanye kancane zibe nombala ofudumele (isb., onsundu kuya ku-chestnut). Izinwele ezikhanyayo (ezinsundu, onsundu okhanyayo) zingase zibone ukukhanya okubonakalayo noma ziveze ngisho nokugqama. Izinwele ezimpunga noma ezimhlophe, ezingenayo i-melanin, ngeke zikhanye kakhulu.
2. Ongakulindela: Ukukhanya Okungakanani Futhi Kushesha Kangakanani?
Ukukhanyisa izinwele okubangelwa yi-sunbed akwenzeki ngokushesha—kuthatha isikhathi futhi kuncike ezintweni eziningana. Nakhu okuvamile:
Imiphumela Ehamba Kancane: Ngeke ubone ukukhanya ngemva kweseshini eyodwa. Iningi labantu libona ushintsho oluncane ngemva kweseshini ezi-3-5 (imizuzu eyi-10-15 ngayinye). Ukukhanya okukhulu (isb., imibala eyi-1-2) kungathatha amasonto ama-2-3 eseshini ezivamile.
Ukukhanyisa Okuncane Kuya Okumaphakathi: Imibhede yelanga ayivamile ukukhanyisa izinwele ngaphezu kwemibala emibili. Ingcono ekukhanyiseni okuncane noma ekukhuliseni ukugqama kwemvelo kunokushintsha kombala okuphawulekayo (isb., omnyama kuya komhlophe).
Ukungalingani Kungenzeka: Izinwele esezonakele kakade (ezivela ekushiseni noma ekudayeni) zingase zikhanye ngokushesha kunezinwele ezinempilo. Lokhu kungaholela embaleni ongalingani, ikakhulukazi uma izinwele zomile noma ziqhekeka.
3. Izingozi: Kungani Imibhede Yokulala Ilanga Inzima Ezinweleni
Nakuba imibhede yelanga ingenza izinwele zibe mhlophe, iyalimaza futhi—ngezinye izikhathi kakhulu. Nazi izingozi ezibalulekile:
Ukoma Nokuqhekeka: Imisebe ye-UV isusa amafutha ayo emvelo ezinweleni (i-sebum) bese iphula i-cuticle (ungqimba lwangaphandle oluvikelayo lomgodi wezinwele). Lokhu kushiya izinwele zomile, ziqhekeka, futhi zithambekele ekuqhekekeni.
Ukuphela Kombala (Kwezinwele Ezidaywe): Uma unezinwele ezidaywe noma ezidaywe nge-bleach, imibhede yelanga ingaqeda udayi wokwenziwa ngokushesha kunokukhanya kwelanga kwemvelo. Lokhu kungenza izinwele ezidaywe nge-blonde zibe mhlophe noma kwenze udayi omnyama ubonakale ungathandeki.
Ukwakheka Kwezinwele Ezibuthakathaka: Ngokuhamba kwesikhathi, ukuchayeka kwe-UV okuphindaphindiwe kuyaphula iphrotheni yezinwele (i-keratin), okwenza zibe zincane futhi zibe buthakathaka. Lokhu kungaholela ekuqhekekeni kwezinwele kanye nokulahlekelwa izinwele (ezimweni ezimbi kakhulu).
4. Amathiphu Okuvikela Izinwele Ngesikhathi Usebenzisa Imibhede Yelanga
Uma ufuna ukukhanyisa izinwele zakho ngemibhede yelanga kodwa unciphise umonakalo, landela lezi zinyathelo:
Sebenzisa Isivikelo Sezinwele: Faka isithambisi-ndlela sokuphumula, uwoyela wezinwele (isb., uwoyela kakhukhunathi, uwoyela we-argan), noma isifutho sezinwele esivikela i-UV ngaphambi kweseshini ngayinye. Le mikhiqizo imboza umphini wezinwele futhi ivale umswakama.
Mboza Izinwele Phakathi Nezikhathi Zokuhlala: Gqoka isigqoko noma isikhafu uma ungaphandle ukuze ugweme ukuchayeka kakhulu emisebeni ye-UV. Lokhu kuvimbela ukoma ngokweqile kanye nokukhanya okungalingani.
Umkhawulo Wesikhathi Seseshini kanye Nokuphindaphindeka: Namathela emihlanganweni yemizuzu eyi-10-15, izikhathi ezi-2-3 ngesonto. Imihlangano emide noma ephindaphindekayo yandisa umonakalo ngaphandle kokukhulisa imiphumela yokukhanya.
Isimo Esijulile Njalo: Ngemva kwezikhathi zokulala elangeni, sebenzisa imaski yokupholisa ejulile kanye noma kabili ngesonto ukuze ugcwalise umswakama futhi ulungise i-cuticle.
Gwema Ukushisa: Yeqa ama-blow dryer, ama-straighteners, noma ama-curling irons ngenkathi usebenzisa imibhede yelanga—ukushisa kuzokwenza kube kubi kakhulu ukoma nokuphuka.
5. Imibuzo Evamile Mayelana Nemibhede Yelanga Nokukhanyisa Izinwele
Umbuzo 1: Ingabe imibhede yelanga ingenza izinwele zibe nombala ophuzi noma ophuzi?
Yebo, kodwa zivame ukufiphala umbala wokwenziwa esikhundleni sokudala ukubukeka "okukhanya kwemvelo". Izinwele ezidaywe zingase zibe nombala oluhlaza okwesibhakabhaka (kwabamnyama abansundu) noma zilahlekelwe ukukhanya (kwabamnyama abansundu). Izinwele eziphuziwe, esezivele zibuthakathaka, zizoma kakhulu futhi zithambekele ekuqhekekeni.
Umbuzo 2: Ingabe ukukhanya kwelanga kungcono kunokukhanya kwelanga kwemvelo?
Cha—ukukhanya kwelanga kwemvelo kuthambile ezinweleni. Imibhede yelanga inemisebe ye-UV egxilile elimaza izinwele ngokushesha, kuyilapho amandla e-UV okukhanya kwelanga ephansi futhi kancane kancane. Ukuze kube nokukhanya okuncane, ukuchitha isikhathi ngaphandle (ne-protector yezinwele) kuphephile.
Umbuzo 3: Ngingasebenzisa imibhede yelanga ukuze ngikhanyise izinwele zami uma sezivele zonakele?
Akukhuthazwa. Izinwele ezonakele zinesikhumba esibuthakathaka, ngakho-ke imisebe ye-UV izoziwohloza kakhulu. Lokhu kungaholela ekuqhekekeni okukhulu noma ekungalingani kombala. Gxila ekulungiseni izinwele kuqala (ngokusebenzisa i-deep conditioning) ngaphambi kokucabangela imibhede yelanga.
6. Izinto Ezibalulekile Okufanele Uzicabangele: Imibhede Yokulala Ilanga Nokukhanyisa Izinwele
Imibhede yelanga ingakhanyisa izinwele ngokuphula i-melanin, kodwa imiphumela incike kancane kancane, kancane, futhi incike ohlotsheni lwezinwele.
Imibhede yelanga ilimaza izinwele ngokuzomisa, ibenze buthaka isakhiwo sazo, futhi ishintshe umbala wazo ube umbala odaywe.
Uma ukhetha ukusebenzisa imibhede yelanga ukuze ukhanyise, beka phambili ukuvikelwa: sebenzisa imikhiqizo yezinwele enezihlungi ze-UV, unciphise izikhathi zokugeza izinwele, futhi ulungise izinwele zakho njalo.
Ukuze uthole ukukhanya okuphephile, khetha ukukhanya kwelanga kwemvelo (okunezivikelo) noma ukwelashwa kwe-salon (isb., i-highlights, i-balayage) okwenzelwe ukukhanyisa izinwele ngaphandle kokulimala ngokweqile.
Impilo yezinwele kufanele ize kuqala—ukukhanyisa okungabonakali akufanele izinwele eziqhekekile neziqhekekile.
Uma ufuna izindlela eziphephile zokukhanyisa izinwele ekhaya, ngingakha uhlu lwezindlela zokuzenzela zokukhanyisa izinwele ezingenayo i-UV (ngisebenzisa izithako ezifana nejusi likalamula noma uju) ezithambile ezinweleni zakho. Ungakuthola kuwusizo lokho?