Ukukhulelwa kuletha imibuzo eminingi mayelana nokuthi yini ephephile, futhi ukusebenzisa imibhede yokushisa ilanga akuhlukile. Impendulo emfushane ithi cha—abahlinzeki bezempilo emhlabeni wonke bayeluleka ukusebenzisa imibhede yokushisa ilanga ngesikhathi ukhulelwe ngenxa yezingozi ezinkulu kuwe nakumntwana wakho osakhula. Ake sihlukanise izingozi ezibalulekile, imibono eyiphutha evamile, kanye nezinye izindlela eziphephile zokuhlala ukhululekile.
1. Izingozi Eziphezulu Zokulala Ema-Sunbeds Ngesikhathi Sokukhulelwa
Ukukhulelwa kushintsha ikhono lomzimba wakho lokulawula izinga lokushisa nokusabela ekucindezelekeni, okwenza ukusebenzisa imibhede yokushisa ilanga kube yingozi kakhulu kunokujwayelekile. Izingozi ezinkulu zifaka:
Ukushisa Okudlulele (i-Hyperthermia): Imibhede yelanga ibamba ukushisa endaweni evalekile, kanti ukukhulelwa kunciphisa ikhono lomzimba wakho lokupholisa. Izinga lokushisa elingaphezulu kuka-102.2°F (39°C) ku-trimester yokuqala lingabangela ukukhubazeka kokuzalwa—kufaka phakathi ukukhubazeka kwe-neural tube njenge-spina bifida—noma ngisho nokuphuphuma kwesisu.
Ukuzwela Okukhuphukile Kwesikhumba: Ukushintsha kwama-hormone ngesikhathi sokukhulelwa kwenza isikhumba sakho sithambekele ekushiseni, ekulumeni, nasekushintsheni kombala (njenge-melasma). Imisebe ye-UV ebekwe elangeni iqinisa lezi zinkinga, okuholela ekushisweni yilanga okubuhlungu noma ezindaweni ezimnyama ezihlala njalo.
Ukuphelelwa amanzi emzimbeni: Imibhede yokukhanya kwelanga ibangela ukujuluka, futhi abantu abakhulelwe badinga uketshezi olwengeziwe ukuze basekele i-placenta kanye nomntwana. Ukuphelelwa amanzi emzimbeni ngenxa yokusebenzisa imibhede yokukhanya kwelanga kungaholela ekubeni nesiyezi, uketshezi oluphansi lwe-amniotic, noma ukufinyela kwangaphambi kwesikhathi.
Ukulimala Kwesikhumba Kwesikhathi Eside: Ukukhulelwa akukhulisi ingozi yomdlavuza wesikhumba ngokwakho, kodwa imisebe ye-UV ebekwe elangeni (i-carcinogen eyaziwayo) ikhulisa amathuba akho okuthola i-melanoma noma eminye imidlavuza yesikhumba kamuva ekuphileni—izingozi eziqhubekayo ngemva kokukhulelwa.
2. Izinganekwane Ezivamile Mayelana Nemibhede Yokulala Ilanga Nokukhulelwa
Abantu abaningi bakholelwa ukuthi izinganekwane ezenza ukusetshenziswa kwemibhede yokushisa ilanga kubonakale kuphephile, kodwa azisekelwa yisayensi:
Inganekwane 1: “Izikhathi ezimfushane zilungile ngoba ngeke ngishise ngokweqile.”
Iqiniso: Ngisho nemizuzu emi-5-10 embhedeni welanga ingakhuphula izinga lokushisa elingaphakathi lakho ngokwanele ukulimaza ingane, ikakhulukazi ekukhulelweni kokuqala. Uhlelo lokulawula ukushisa lomzimba wakho seluvele lucindezelekile, ngakho-ke akukho sikhathi esifushane "esiphephile".
Inganekwane 2: “Ngidinga i-sunbed ukuze ngitholele umntwana i-vitamin D.”
Iqiniso: Imibhede yelanga iyindlela eyingozi yokuthola i-vitamin D. Kunalokho, udokotela wakho cishe uzoncoma i-vitamin yokukhulelwa ene-vitamin D (ngokuvamile i-600-800 IU nsuku zonke) noma imithombo yokudla ephephile (njengobisi oluqinisiwe, i-salmon, noma amaqanda). Isikhathi esifushane, esifakwe umthunzi ngaphandle (imizuzu eyi-10-15 ngosuku) siphinde sithuthukise i-vitamin D ngaphandle komonakalo we-UV.
Inganekwane 3: “Imibhede yelanga ayimthinti umntwana ngoba imisebe ye-UV ayifinyeleli esibelethweni.”
Iqiniso: Nakuba imisebe ye-UV ingangeni ngqo esibelethweni, ukushisa okuvela emibhedeni yelanga kuyangena. Ukushisa ngokweqile kuyingozi enkulu lapha, futhi kulimaza izitho zomntwana ezisakhula—ngisho noma imisebe ngokwayo ingazithinti.
3. Ezinye Izindlela Eziphephile Zokuthola Induduzo Yokukhulelwa
Uma uphuthelwa umuzwa wokufudumala noma ufuna ukugwema ukubukeka “uphaphathekile,” zama lezi zinketho eziphephile zokukhulelwa esikhundleni salokho:
Isikhathi Esithambile Sangaphandle: Hlala emthunzini (isb., ngaphansi kwesihlahla noma isambulela) imizuzu eyi-15-20 ngosuku. Uzothola umoya omusha nokufudumala okuncane ngaphandle kwe-UV noma izingozi zokushisa ngokweqile.
Imikhiqizo Yokuzishintsha Umbala: Sebenzisa ama-self-tanner aphephile ekukhulelweni (funa amafomula angenawo amakha anuka kamnandi) ukuze uthole ukukhanya kwesikhashana. Hlola isikhumba esincane kuqala ukuze ugweme ukucasuka.
Amashawa/Amabhavu Afudumele: Ukugeza okufushane, okufudumele (gcina amanzi ngaphansi kuka-100°F/37.8°C) kungakusiza uphumule ngaphandle kokuphakamisa izinga lokushisa elingaphakathi kakhulu.
4. Okufanele Ukwenze Uma Usebenzise Umbhede Welanga Ngaphambi Kokwazi Ukuthi Ukhulelwe
Uma ngephutha usebenzise i-sunbed ekuqaleni kokukhulelwa, ungesabi—kodwa tshela udokotela wakho ngesikhathi sakho esilandelayo sokubonana. Bangaqapha ukukhula kwengane yakho (isb., nge-ultrasound) futhi bakuqinisekise. Isikhathi esifushane esisodwa cishe ngeke sibangele umonakalo omkhulu, kodwa kubalulekile ukugwema ukusetshenziswa esikhathini esizayo.
Izinto Ezibalulekile Okufanele Uzicabangele
Ukusebenzisa imibhede yokukhanya kwelanga ngesikhathi sokukhulelwa akuphephile—kuyingozi ekushiseni ngokweqile, ukukhubazeka kokuzalwa, ukulimala kwesikhumba, kanye nokuphelelwa amanzi emzimbeni.
Akukho sikhathi "esiphephile" sokuhlangana, futhi izinganekwane mayelana nokungena kwe-vitamin D noma i-UV azilona iqiniso.
Namathela emithonjeni ye-vitamin D enconywe udokotela, ama-self-tanner, noma isikhathi esimnandi sokuphuma ngaphandle ukuze uthole induduzo nokuzethemba.
Impilo yengane yakho iza kuqala ngesikhathi sokukhulelwa, futhi ukugwema imibhede yokukhanya kwelanga kuyindlela elula yokunciphisa ingozi engadingekile. Hlola njalo nomhlinzeki wakho wezempilo uma unemibuzo mayelana nokuphepha kokukhulelwa.
Uma ufuna amathiphu okuzinakekela aqondene nokukhulelwa, ngingakha uhlu lokuhlola impilo yokukhulelwa ephephile—okuhlanganisa ukunakekelwa kwesikhumba, umswakama, kanye nemibono yokuphumula—ukuze kukusize uzizwe ungcono ngaphandle kwezingozi. Ungakuthola kuwusizo lokho?