Yebo, imibhede yokushiswa kwesikhumba isebenzisa ukukhanya kwe-UV (ultraviolet), ikakhulukazi imisebe ye-UVA ne-UVB, ukukhuthaza ukukhiqizwa kwe-melanin esikhumbeni futhi kusenze sibe nombala okhanyayo. Nakhu okudingeka ukwazi:
Izinhlobo zokukhanya kwe-UV emibhedeni yokushiswa kwesikhumba
Imisebe ye-UVA (95–99% yokukhishwa):
Inhloso: Zingena zijule esikhumbeni, zibangele ukushiswa kwesikhumba okusheshayo kodwa okwesikhashana ngokukhipha i-melanin ekhona.
Izingozi: Kuhlotshaniswa nokuguga ngaphambi kwesikhathi (imibimbi) kanye nengozi eyengeziwe yomdlavuza wesikhumba wesikhathi eside (i-melanoma).
Imisebe ye-UVB (1–5% yokukhishwa):
Inhloso: Thinta ubuso besikhumba ukuze kukhuthazwe ukushiswa kwesikhumba okuhamba kancane kodwa okuhlala isikhathi eside ngokuvuselela ukukhiqizwa okusha kwe-melanin.
Izingozi: Zibangela ukushiswa yilanga futhi zinegalelo ekulimaleni kwe-DNA.
Izingozi Eziyinhloko Zokuchayeka Ema-UV Embhedeni Omnyama:
Umdlavuza wesikhumba: I-WHO ihlukanisa imibhede yokushiswa kwesikhumba njengezinto ezibangela umdlavuza zeQembu 1, njengogwayi.
Ukuguga ngaphambi kwesikhathi: I-UVA iphula i-collagen, okubangela imibimbi namabala elanga.
Ukulimala kwamehlo: Ukugqoka izibuko zokuzivikela kubalulekile ukuze ugweme ama-cataract.
Imibhede yokushiswa kwesikhumba uma kuqhathaniswa nokukhanya kwelanga kwemvelo
Isici: Imibhede yokushiswa kwesikhumba uma kuqhathaniswa nokukhanya kwelanga kwemvelo
Ukuqina kwe-UV: kunamandla ngokuphindwe kathathu kuya kweyishumi nanhlanu kunelanga lasemini.
Kuyahlukahluka ngesikhathi/isimo sezulu.
Isilinganiso se-UVA/UVB: ikakhulukazi i-UVA (i-UVB encane) uma kuqhathaniswa ne-UVA/UVB elinganisiwe
Isikhathi sokuchayeka: Imizuzu eyi-10-20 uma kuqhathaniswa nokuchayeka kancane kancane emahoreni angaphandle.
Ingabe eminye imibhede isebenzisa i-UV 'ephephile'?
Cha, yize imibhede emisha ithi 'inengozi ephansi' (isb. imibhede ye-UVA enomfutho ophezulu), konke ukushiswa kwe-UV kuthwala izingozi zomdlavuza. Ukuze uthole ukukhanya okuphephile, cabanga ngalokhu:
- Ama-spray tans (asekelwe ku-DHA, awekho ama-UV)
- Ama-lotion kanye nama-mousse azithambisayo
- Ukwelashwa ngokukhanya okubomvu (okungenawo ama-UV, ngenxa yempilo yesikhumba).
Iphuzu elibalulekile:
Imibhede yokushiswa kwesikhumba isebenzisa ukukhanya kwe-UV okugxilile futhi iyingozi kakhulu kunelanga. Odokotela besikhumba bacebisa kakhulu ukuthi ugweme lokhu. Uma ukhetha ukushiswa kwesikhumba, gqoka njalo izibuko zelanga futhi unciphise isikhathi sakho sokusebenza.